Fordon - rewitalizacja

Poprawa infrastruktury i przestrzeni publicznej Starego Fordonu powinna być współtworzona wraz z działaniami wobec uboższych mieszkańców miasta. Oczywiście można na bazie posiadanych już doświadczeń związanych z budownictwem socjalnym zweryfikować wiele projektów jako niemożliwych. Jednak istota zagadnienia tkwi w znalezieniu kompromisu między znanymi już rozwiązaniami dla budownictwa socjalnego, a polityką unikania tworzenia nowych obszarów biedy i jej dziedziczenia przez następne pokolenia, a więc kreowania z góry przesądzonych stref ubóstwa czy patologii.

Zaproponowane w Masterplanie działania, nawet jeżeli w swej istocie wydają się trudne do natychmiastowego zastosowania, powinny stać się podstawą do głębokiej analizy kierunków polityki społecznej czy rozwiązywania problemów socjalnych. Ważne jest, by widzieć to zagadnienie nie w perspektywie trudności jakie rodzą się na początkowym etapie realizacji projektu, ale przez pryzmat pozytywnych zmian jakich należy oczekiwać w dłuższym okresie czasu. Oczywiście rozwiązania takie wymagają odpowiedniego przygotowania, polityki informacyjnej, przy czym, za normalne należy uznać ewentualne konflikty natury społecznej, jakie mogą się pojawić na etapie przygotowań.

Proponowany projekt to przykład planowania, preferującego osiedla sprzyjające integracji społeczno-sąsiedzkiej i wyrównywaniu szans, z mieszanym typem budownictwa, pozwalającym na umożliwienie mieszkańcom o różnym poziomie dochodów i z różnych grup społecznych życia w ramach jednej społeczności. Zakłada on również łączenie użytkowania komercyjnego, miejskiego, kulturalnego (świetlice, czytelnie, kluby dyskusyjne etc.), usługowo-handlowego i rekreacyjnego. Elementem wzmacniającym założenie projektu jest umożliwienie mieszkańcom dostępu do różnego rodzaju przestrzeni rekreacji i wypoczynku, "zielonych podwórek" oraz usług ukierunkowanych na specyficzne potrzeby i problemy zamieszkujących tam ludzi.

Projekt zasadza się na idei stopniowego włączania w daną przestrzeń nowych, różnych użytkowników: mieszkańców lokali socjalnych, osób zainteresowanych wynajmem tańszych, acz dobrego standardu mieszkań (osoby młode, studenci, młode rodziny itp.), lokalnych przedsiębiorców, drobnych usługodostawców, osób zainteresowanych wynajmem niekonwencjonalnych powierzchni biurowych.

Łączenie rozwiązań stricte urbanistycznych z wyraźnie określonymi funkcjami, wręcz z przesłaniem w zakresie integracji społecznej, jest istotnym założeniem prezentowanego podejścia. Dla przykładu dobrym rozwiązaniem może być lokalizacja w granicach obszaru objętego projektem ośrodka socjoterapii, realizującego programy dla dzieci zagrożonych patologią społeczną. Realizacja programów pomagających dzieciom rozwijać osobowość i kreować pozytywne cechy oraz postawy ludzkie, połączone z profilaktyką uzależnień czy doraźną pomocą w nauce, pozwoli stopniowo niwelować syndrom pochodzenia i tzw. "socjalnego tła". Działalność zlokalizowanych tam instytucji powinna przyczyniać się do upowszechniania kultury i animowania aktywności tamtejszej społeczności. Całość projektu przewiduje nie tylko atrakcyjną strukturę urbanistyczną przestrzeni, kompleksowo wyposażony w infrastrukturę teren (wraz z zapleczem parkingowym), ale również ciekawe rozwiązania architektoniczno-funkcjonalne związane z proponowaną tam zabudową mieszkaniową oraz komercyjną (powierzchnie biurowe).

Realizacja projektu opiera się na przekonaniu, że problemy społeczne najlepiej rozwiązuje się przez aktywizację społeczności, nawiązywanie współpracy między przedstawicielami różnych grup społecznych, instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów prywatnych. Projekt należy postrzegać jako kompleksowe zadanie kreowania miejsc o nowej jakości społecznej, kulturowej również gospodarczej i miastotwórczej. Wymaga on umiejętności komunikowania się, zarządzania i moderowania tak zintegrowanym procesem projektowym. Stanowi on również element budowania tożsamości i jakości relacji międzyludzkich oraz odpowiedź na jeden z najbardziej palących problemów miasta.